Boter op het hoofd!

woensdag 24 februari 2010
Terug naar overzicht

Boter op het hoofd!

Brussels collegelid Jean-Luc Vanraes herhaalt tot in den treure dat de problemen met de aanmeldingsprocedure in Brusselse basisscholen het gevolg zijn van een te beperkte capaciteit. Er is te weinig plaats in de Vlaamse scholen voor Nederlandstalige kinderen. In de logica van Vanraes is de oplossing simpel: er moeten scholen bijkomen. En Nederlandstaligen moeten voorrang krijgen bij de inschrijvingen. Verleidelijk maar vals als het is, quasi heel de Vlaams-Brusselse politieke elite volgt Vanraes klakkeloos in dit discours.

De waarheid is genuanceerd. De toekenning van de plaatsen in de Brusselse scholen gebeurt dit jaar op basis van objectieve criteria. Geen enkele ouder heeft aan de schoolpoort moeten kamperen. Gezien de weersomstandigheden alleen al een goede zaak. Gedaan met de jungle en het recht van de sterkste van de vorige jaren. Dat is een goeie zaak.

Helaas was de online aanmeldingsprocedure een ramp. Die verantwoordelijkheid schuift Vanraes van zich af. Terwijl hij zich in september 2009 nog profileerde als gulle mecenas die aanmeldingen en inschrijvingen alleen ging aanpakken. 16% (nog altijd 16% te veel, maar niet 37% zoals Vanraes meldt) van de ouders die hun kind willen aanmelden in een basisschool, heeft er geen plaats gevonden. 1/3 van die ouders had slechts één school als keuze opgegeven. Blijkbaar wisten de ouders niet dat ze meer scholen als keuze konden opgeven. De heer Vanraes heeft zeer gebrekkig gecommuniceerd over de aanmeldingsprocedure. De aanmeldingssite zelf was een absolute ramp. Opnieuw de verantwoordelijkheid van Vanraes: het collegelid bestelde en betaalde de website. Aangeboden hulp vanuit het (Vlaamse) kabinet Onderwijs sloeg hij af.

De discussie over de aanmeldingsprocedure gaat momenteel over de inschrijvingen van de voorrangsgroepen: Nederlandstaligen en GOK-leerlingen. Het zijn deze groepen die zich immers met voorrang kunnen inschrijven. Wat is gebleken? Er is een enorme rush op een tiental uiterst populaire scholen. Dit zijn de scholen waar vroeger voor gekampeerd werd. Andere scholen hebben nog plaatsen over. Het is geen enkel probleem zich daar (digitaal) in te schrijven. Ouders die hun kind bijvoorbeeld via het initiatief School in Zicht (www.schoolinzicht.be) gezamenlijk in Molenbeek probeerden aan te melden, ondervonden daarbij geen enkel probleem.

De heer Vanraes overroept de problemen om de aandacht af te leiden van zijn eigen falen. Vanraes heeft zwaar gefaald bij de online aanmeldingen. Het huidig probleem van geweigerde aanmeldingen en ontgoochelde ouders is géén capaciteitsprobleem, maar wel een probleem van een slechte aanpak van de aanmeldingen door het collegelid. Bovendien zijn zijn conclusies fout. Ten eerste: absolute voorrang voor Nederlandstaligen gaat ontgoochelde ouders niet helpen. Bepaalde scholen zijn immers zo populair, dat zelfs met absolute voorrang er nog Nederlandstaligen uit de boot vallen. Ten tweede: meer capaciteit is geen oplossing voor het inschrijvingsprobleem.

Stel dat je morgen tien extra scholen bijbouwt, dan heb je vandaag honderd ‘concentratiescholen' en tien ‘witte’, en morgen honderd en tien 'concentratiescholen’ en tien ‘witte’. De 'witte' (en in de perceptie daarom ook kwaliteitsvolle) scholen zullen ongemeen populair blijven. Het probleem blijft: te veel aanvragen voor die populaire scholen en ontgoochelde ouders. Capaciteitsuitbreiding kan alleen punctueel, bijvoorbeeld in de Brusselse vijfhoek of Schaarbeek. Daar zijn er in verhouding tot de Nederlandstalige inwoners weinig scholen.

Absolute voorrang voor Nederlandstaligen is al evenmin een oplossing. Het zal leiden tot nog meer concentratiescholen. Op dit moment is maar 10% van de kinderen in het Brussels basisonderwijs Nederlandstalig (dus met twee Nederlandstalige ouders), 20% wordt taalgemengd opgevoed, en 70% spreekt nooit Nederlands thuis. Absolute voorrang voor Nederlandstaligen zal de facto betekenen dat de 10% Nederlandstaligen zich in de ‘witte’ scholen zullen inschrijven. Dat zijn immers de populairste scholen. Dan zal de segregatie compleet zijn: 90% 'concentratiescholen’ en 10% 'witte'. De 10% populaire scholen zijn dan een reservaat voor 'echte' Vlamingen. De rest van de Nederlandstalige scholen wordt bevolkt met anderstaligen. Dat is pervers: weg met de mix, weg met kansen in het Nederlandstalig onderwijs in Brussel. Ik vraag me af wat anderstalige ouders die hun kinderen naar het Nederlandstalig onderwijs sturen hiervan zullen vinden. Hun mening wordt niet gevraagd.

Simpele oplossingen voor ingewikkelde problemen bestaan niet. Mensen iets anders voorspiegelen is bedrog. Kwaliteitsvol onderwijs verzekeren in ALLE Brusselse scholen, of ze nu Nederlandstalig of Franstalig zijn, dat is de uitdaging waar de Brusselse politici voor staan.