Onderwijs: wie is bang van verandering?

donderdag 02 juni 2016
Terug naar overzicht

Onderwijs: wie is bang van verandering?

Nationale en internationale onderzoeken bewijzen het. Een latere studiekeuze (zo rond 14 à 15 jaar) leidt tot betere resultaten in het onderwijs. Als jongeren pas rond hun 14de een richting moeten bepalen, kiezen ze doorgaans voor een richting die hen goed ligt. Bovendien behalen meer jongeren dan hun einddiploma.

Te vroeg kiezen komt op neer op mogelijkheden uitsluiten. Vandaag is er in het Vlaams onderwijs een strenge splitsing tussen ASO, TSO en BSO. Dat maakt de mobiliteit tussen een theoretische en een arbeidsgerichte richting erg moeilijk. Je kunt eigenlijk alleen maar naar ‘beneden’, waarbij ASO aan de top staat.

Daar heeft niemand baat bij. Onderwijs moet jongeren laten floreren, of ze nu talent hebben om met hun handen of hun hoofd te werken. Het ene is niet waardevoller dan het andere. Alleen vraagt het tijd om uit te maken waar je goed in bent. Je moet jongeren de kans geven te proeven van verschillende richtingen. En dus moet je de studiekeuze niet te vroeg laten maken.

Finland, gidsland

Het Finse onderwijs staat wereldwijd bekend als een voorbeeld van goed onderwijs. Finse leerlingen scoren erg goed in internationale vergelijkingen. Elitescholen bestaan er niet, gettoscholen evenmin. Alle scholen zijn goede scholen. Finland is ook kampioen in gelijke kansen. Een Finse leerling ontdekt waar hij goed in is. Een moeilijke financiële thuissituatie of kansarm milieu is geen belemmering.

Een essentieel element van het Finse onderwijs is de gemeenschappelijke sokkel (comprehensive school in het Engels). Van 7 tot 15 jaar volgt iedereen hetzelfde programma. Niemand moet kiezen tussen Latijn, wetenschappen, of wat dan ook. En vooral, de sterke leerlingen zijn nog altijd heel sterk.

Soms is anders gewoon beter

Daarom koos de vorige Vlaamse regering (met Pascal Smet van sp.a als onderwijsminister) voor een onderwijshervorming met een brede eerste graad voor iedereen. Omdat het gewoon beter werkt. Een hervorming, gestoeld op rationele argumenten.

De huidige Vlaamse regering (zonder sp.a) kiest ervoor om de opdeling in schotten (ASO, TSO, BSO...) te behouden én de studiekeuze vroeg te laten geschieden. Terwijl onderzoeken aantonen dat schotten contraproductief zijn en een vroege keuze ten nadele is van zwakke én sterke leerlingen.

De Vlaamse regering is bang van verandering, houdt het watervalsysteem in stand en neemt een foute beslissing op basis van een gevoel. Logische argumenten schuift ze terzijde.